رفتن به محتوای اصلی
تاریخ بروز رسانی: ۲۰۱۷-۱۱-۲۰

آمار و اطلاعات مربوط به عشاير استان آذربايجان شرقی

- بر اساس نتايج سرشماري سال ۱۳۸۷ عشاير كوچنده استان آذربايجان شرقي در فصل ييلاق داراي ۱۳۲۹۵ خانوار عشايري با ۷۰۵۷۷ نفر جمعيت بوده است . هم چنين در فصل قشلاق اين استان داراي ۸۰۹۷ خانوار عشايري با ۴۳۸۵۷ نفر جمعيت بوده است .
 

جدول - تعداد خانوار عشاير استان براساس سرشماری عشايركوچنده سال ۱۳۸
عشایر دوره قشلاقی عشایر دوره ییلاقی
تعداد خانوار تعداد جمعیت تعداد خانوار تعداد جمعیت
۸۰۹۷ ۴۳۸۵۷ ۱۳۲۹۵ ۷۰۵۷۷

۲- جمعيت دامي عشاير استان ۶/۱ ميليون واحد دامي مي باشد كه حدود ۲۲ درصد كل جمعيت دامي استان را تشكيل مي دهد .

جدول - تعداد دام عشاير استان در سال هاي ۱۳۷۷ و ۱۳۸۷ برحسب راس و واحد دامي

سرشماري سال

گوسفند و بره

بزو بزغاله

گاو و گوساله

گاوميش و بچه گاوميش

شتر (نفر)

تك سميان

جمع به راس

جمع برحسب واحد دامي

سال

۱۳۷۷

دوره ييلاقي

۱۳۶۳۷۴۰

۱۹۰۷۵۳

۲۸۸۵۰

۲۳۹۷

۱۵۴۴

۸۰۴۲

۱۵۹۵۲۳۶

۱۶۷۴۴۲۴

دوره قشلاقي

۷۶۷۱۱۶

۱۰۹۱۳۵

۲۲۷۴۹

۱۴۸۲

۶۴۸

۴۹۵۰

۹۰۶۰۸۰

۹۷۰۴۸۵

سال

 ۱۳۸۷

دوره ييلاقي

۱۲۵۳۷۳۱

۱۷۲۸۹۷

۳۵۱۰۰

۱۵۲۴

۱۰۰۴

۵۰۰۴

۱۴۶۹۲۶۰

۱۵۵۶۷۴۶

دوره قشلاقي

۷۰۰۳۷۰

۹۵۰۹۸

۲۶۵۳۸

۹۲۷

۵۴۰

۳۲۸۸

۸۲۶۷۶۱

۹۵۲۵۸۰

 
جدول - تعداد و تركيب دام عشاير استان ( واحد دامي )

گوسفند و بره

بزو بزغاله

گاو وگوساله

گاو ميش وگاو

شتر

 ( نفر)

تك سميان

جمع كل

۱۲۵۳۷۳۱

۱۲۹۶۷۳

۱۴۰۴۰۰

۹۹۰۶

۵۵۲۲

۱۷۵۱۴

۱۵۵۶۷۴۶

درصد دام عشاير نسبت به دام استان ۲۲ درصد

سرانه دام عشاير استان : ۱۱۷ واحد دامي

 
 

اهم توليدات دامي عشاير استان :

جدول - اهم توليدات سالانه عشاير استان

گوشت قرمز

۱۱۹۶۲ تن

شير

۲۳۲۶۶ تن

پشم

۱۶۳۶ تن

ورني

۱۲۵۰۰ مترمربع

قالي

۹۰۰۰ مترمربع

 

ماخذ : اداره كل امورعشاير استان

طبق برآورد در مناطق عشايري استان بيش از ۷۰ درصد خانوارهاي عشايري دررابطه با انواع صنايع دستي فعاليت دارند طبق سرشماري ۱۳۸۷ تعداد خانوار شاغل در كار قاليبافي ۱۱۴۶ خانوار كه به طور سالانه ۹۳۸۹ مترمربع قالي توليد مي نمايند . براساس همين سرشماري ۳۰۷۷ خانوار در توليد ورني و ۲۱۹ خانوار نيز در بافت گليم و جاجيم مشغول به فعاليت مي باشند . باتوجه به اينكه صنايع دستي به عنوان شغل دوم عشاير بعد از دامداري محسوب مي شود .درآمد حاصل از اين فعاليت به عنوان كمك هزينه درمعيشت خانوار عشايري محسوب ميگردد به طور متوسط سالانه ۲ عدد قالي ۴ ×۳ در خانوار عشايري بافته مي شود وهمچنين در طول سال نيز به طور متوسط ۶ عدد ورني توليد ميگردد. طبق برآورد ريالي به ازاي توليد هر عدد قالي حدود ۳۵۰ الي ۴۰۰ هزار تومان و به ازاي توليد هر ورني ۷۰-۵۰ هزار تومان برحسب نوع بافت و مصالح مورد استفاده درآمد براي خانوار عشايري ايجاد مي شود .

 

۳- براساس نتايج آخرين بررسي هاي انجام يافته ميزان كل مراتع عشاير حدود ۹۰۰ هزار هكتار مي باشد كه به ميزان ۳۸۰ هزار هكتار آن مراتع ييلاقي و ۵۲۰ هزار هكتار آن جز مراتع قشلاقي مي باشد . ميزان توليد مراتع ۲۹۴۵۳۴ تن علوفه خشك معادل ۱۶۱۹۹۳ تن T.D.N مي باشد كه جوابگوي ۶۰۰ هزار واحد دامي در طول سال مي باشد . بقيه علوفه مورد نياز از منابع ديگر تامين مي گردد .

طبق سرشماري عشاير كوچنده سال ۱۳۸۷ ميزان اراضي كشاورزي عشاير استان ۲۲۴۰۸ هكتار بوده است كه از اين مقدار ۷۵۲۸ هكتار زير كشت محصولات سالانه آبي و ۱۴۸۸ هكتار زير كشت محصولات ديم بوده است . اراضي باغي به ميزان ۲۱۱۷ هكتار مي باشد .

 

جدول - بهره برداري از اراضي زراعي و باغي ( هكتار )

 

دوره استقرار

اراضي زراعي

زيركشت محصولات سالانه

آيش

باغ و قلسمتان

آبي

ديم

آبي

ديم

آبي

ديم

آبي

ديم

ييلاق

۶۸۷

۲۶۰۵

۵۷۰

۲۵۹۱

۵۹

۵۰۷

۱۱۷

۱۴

قشلاق

۱۰۱۳۵

۲۷۶۲۵

۸۷۱۰

۲۷۰۶۴

۳۷۱

۱۳۰۴۱

۱۴۲۵

۵۶۱

 

ماخذ : مركز آمار ايران

سرانه اراضي آبي خانوار ۲۷/۱ هكتار و سرانه اراضي ديم خانوار ۶/۳ هكتار و سرانه اراضي باغي هر خانوار ۰۷/۰ هكتار مي باشد .
 

جدول - مساحت اراضي بهره برداري ، برحسب نوع استفاده از زمين عشاير استان طبق سرشماري ۱۳۸۷ ( دوره ييلاقي و قشلاقي ) هكتار

 

محل استقرار

جمع

زيركشت محصولات سالانه وآيش

آيش

باغ و قلمستان

آبي

ديم

آبي

ديم

آبي

ديم

آبي

ديم

دوره ييلاقي

۶۸۷

۲۶۰۵

۵۷۰

۲۵۹۱

۵۹

۵۰۷

۱۱۷

۱۴

دوره قشلاقي

۱۰۱۳۵

۲۷۶۲۵

۸۷۱۰

۲۷۰۶۴

۳۷۸

۱۳۰۴۱

۱۴۲۵

۵۶۱

 

ماخذ : مركز آمار ايران

اقدامات صورت گرفته در پاياب سدها و پمپاژها :

۱-اراضي پاياب پمپاژ قلي بيگلو شامل قشلاقات قلي بيگلو محمودآباد ، قورتلوجه عليا و قورتلوجه سفلي واقع در شهرستان خداآفرين ۵۸۰ هكتار به ۲۳۰ خانوار عشاير واگذار شده است .

۲-اراضي پاياب سد ارسباران شامل قشلاقات جيغ جيغ ، يلي سفلي ، قره قيه ، ازبك ، كهلوي عليا ، كهلوي سفلي ، نعره كش ، ساري دره تاكنون ۱۱۳۶ هكتار واگذار شده است كه در حال كشت مي باشند . بقيه هم در دست واگذاري مي باشد .

۳-اراضي پمپاژ حيدركانلو جمعا ۶۰ هكتار به ۷۴ خانوار واگذار شده است .

۴-اراضي سد مغار ۴۰ هكتار به ۲۲ خانوار در شهرستان اهر واگذار شده است .

۵- اراضي پاياب سد خداآفرين تا تراز ۳۰۰ حدود ۷۰۰۰ هكتار از اراضي مراتع عشاير شهرستان خداآفرين را شامل مي شود كه در حال انجام عمليات احداث و تعيين بهره برداران مي باشد . ( توسط سازمان آب منطقه اي و سازمان جهاد كشاورزي استان ) . براي تراز بالاي ۳۰۰ الي ۵۰۰ حدود ۱۲۰۰۰ هكتار اراضي قشلاقات شهرستان خداآفرين در دست مطالعه مي باشد .

 

۴- وضعيت تشكل هاي عشايري

در حال حاضر عشاير استان در قالب ۹ شركت تعاوني عشايري ساماندهي شده و داراي يك اتحاديه مي باشد . شركت هاي تعاوني داراي ۱۰۰۶۶ نفر عضو مي باشد .

 

جدول - اطلاعات مربوطه به اركان تشكل هاي عشاير استان

عنوان

تعداد

تعداد عضو

سرمايه (ميليون ريال)

شركت تعاوني عشاير

۹

۱۰۰۶۶

۱۴۵۷۵

اتحاديه تعاونيهاي عشاير

۱

-

۴۱۰۱

شركت هاي تعاوني توليد

۵

۳۵۸

۸۸

شركت تعاوني ورني بافان (زنان)

۶

۲۱۰

۶۰

صندوق اعتبارات خرد زنان

۲

۱۲۶

۱۰۰

ماخذ : اداره كل امورعشاير استان

۵- براساس نتايج سرشماري سال ۱۳۸۷ در استان آذربايجان شرقي درفصل ييلاق از مجموع ۱۳۲۹۵ خانوار ۱۶۴ خانوار داراي ساختمان معمولي ، ۳۸ خانوارساختمان عشايري ، ۱۳۰۷۳ خانوار داراي سرپناه (چادر و آلاچيق) و يك خانوار ساختمان معمولي و سرپناه و يك خانوار ساختمان معمولي ، ساختمان عشايري و سرپناه و ۱۸ خانوار اظهار نشده بوده اند . همچنين در فصل قشلاق از مجموع ۸۰۹۷ خانوار عشايري ، ۷۹۷۳ خانوار داراي ساختمان معمولي ، ۵۷ خانوار داراي ساختمان عشايري ، ۴۳ خانوار سرپناه ، ۸ خانوار ساختمان معمولي و عشايري و ۱۰ خانوار ساختمان معمولي و سرپناه و ۶ خانوار اظهار نشده بوده اند .

 

 

جدول - نوع اقامتگاه خانوارهاي عشايري استان در ييلاق و قشلاق بر اساس سرشماري سال ۱۳۸۷

دوره استقرار

جمع

خانوار

ساختمان

معمولي

ساختمان

 عشايري

سرپناه

 (چادر و آلاچيق)

ساختمان معمولي و سرپناه

ساختمان معمولي ، ساختمان عشايري و سرپناه

اظهار نشده

دوره ييلاقي

۱۳۲۹۵

۱۶۴

۳۸

۱۳۰۷۳

۱

۱

۱۸

دوره قشلاقي

۸۰۹۷

۷۹۷۳

۵۷

۴۳

۸

۱۰

۶